Söğüt logosu

Söğüt / Şenlikler

Yılda bir hafta, kasaba dolar.

Ertuğrul Gazi'yi Anma ve Söğüt Şenlikleri — Yörük Bayramı olarak da bilinir — geleneksel olarak her yıl eylül ayının ikinci haftasında üç gün sürer. 2025'te 744.'sü düzenlendi.

Söğüt'ü yılın elli bir haftası sakin bir ilçe olarak görürsünüz. Kalan bir haftada nüfusu birkaç katına çıkar, cadde kapanır, kasaba kendi kuruluş hikâyesini sokağa taşır.

Söğüt'ün ana caddesinde şenlik korteji: atlılar, Türk bayrakları ve Kayı damgalı flamalar arasında ilerleyen kalabalık.
Şenlik günü ana cadde. Kortej ilçe merkezinden türbeye doğru ilerler.

Yedi yüz yıldır aynı yerde

Bu şenlik bir belediye etkinliği olarak doğmadı. Kayı boyuna mensup olanlar, özellikle Karakeçili aşireti, Ertuğrul Gazi'nin ölümünden sonra türbeyi ziyaret yeri haline getirdi ve yüzyıllarca buraya gelip şölen düzenledi, cirit ve güreşle atalarını andı.

Şenliğin numarası da buradan gelir: her yıl bir öncekinin bir fazlası, ve sayım Ertuğrul Gazi'nin vefat yılı olan 1281'den başlar. 2025'te düzenlenen 744. şenlikti. Türkiye'nin kesintisiz sürdüğü kabul edilen en köklü yerel törenlerinden biri sayılmasının sebebi bu.

Gelenek 19. yüzyılda devlet katına taşındı. II. Abdülhamid döneminde Yıldız Sarayı'nda, Söğüt ve çevresinden gelen Karakeçililerden oluşan "Söğüt Birliği" adlı bir muhafız birliği kuruldu. Türbenin bugünkü görünümünü belirleyen kapsamlı onarım da aynı padişahın dönemine denk gelir. Yani şenliğin bugünkü resmî çerçevesi büyük ölçüde o dönemde şekillendi.

Şenliğin diğer adı Yörük Bayramı'dır. Program duyurularında iki isim de kullanılır; aynı etkinliktir.

Ne zaman?

Şenlikler geleneksel olarak eylül ayının ikinci haftasında, üç gün sürer. 744.'sü 12-14 Eylül 2025 tarihlerinde yapıldı. Kesin günler her yıl yeniden belirlenir ve değişebilir.

Tarihi mutlaka teyit edin. Yola çıkmadan önce Söğüt Kaymakamlığı ve Söğüt Belediyesi'nin duyurularına bakın. Konaklama şenlik haftasında hızla dolar; ilçede yer bulunamazsa Bilecik merkez ve Bozüyük alternatiftir.

Üç güne ne sığar?

Şenlik üç gündür ve her günün ağırlığı farklıdır. 744.'sü (12-14 Eylül 2025) şöyle işledi:

  • Birinci gün — açılışYörük ve Türkmen derneklerinin ilçeye gelişi, obanın kurulması, açılış programı. 2025'te 71 ilden katılım bildirildi.
  • İkinci gün — gösteriler ve pilavCirit müsabakası ve atlı okçuluk gösterileri (2025'te cumartesi 15.30). Gün, dualarla yapılan "Şifalı Pilav Kazanı Kapak Açma" töreniyle kapanır.
  • Üçüncü gün — asıl törenYörük yürüyüşü, türbe ziyareti, tören alanındaki resmî program ve pilav dağıtımı. Kalabalığın en yoğun olduğu gün budur.

Akşamları konser düzenlenir; 2025'te Semicenk sahne aldı. Konser programı her yıl değişir ve resmî duyurularda ilan edilir.

Törenin akışı

Program yıldan yıla değişse de omurga aynıdır. Son gün şöyle işler:

  • Yörük yürüyüşüİlçe merkezinden Ertuğrul Gazi Türbesi'ne. Önde Mehteran bölüğü ve Ertuğrul Sancağı, ardından cirit ekibi, millî kıyafetleriyle Yörükler, folklor ekipleri ve protokol.
  • Türbe ziyaretiTopluca ziyaret edilir, ardından tören alanına geçilir.
  • Saygı duruşu ve İstiklâl MarşıTören alanındaki resmî açılış.
  • Protokol konuşmalarıVali, kaymakam, belediye başkanı ve davetli konuşmacılar.
  • Mehteran konseriKimi yıl Türk Silahlı Kuvvetleri, kimi yıl Jandarma Genel Komutanlığı mehteran birliği sahne alır.
  • Cirit gösterileriAtlı cirit, şenliğin en kalabalık izlenen bölümü.
  • Halk oyunlarıYörük oyunları ve misafir folklor ekiplerinin gösterileri.
  • Resmî geçitKatılımcı ekiplerin tören alanından geçişi.
  • Şifalı pilavÖnceden hazırlanan pilav dağıtılır. Tören bununla sona erer.
  • Kırmızı mehter kıyafetiyle, tokmakları havada davul çalan solist; arkada mehteran bölüğü ve kalabalık.
    Mehteran gösterisi. Şenliğin sokakta en çok ses getiren bölümü.
  • Türk bayrağı ve sancak taşıyan atlılar caddede ilerliyor; yanlarında yaya bir genç yürüyor.
    Sancak taşıyan atlılar.
  • Altın miğfer ve zırh giymiş, kılıç tutan yeniçeri canlandırması; arkada kırmızı kıyafetli mehteran.
    Dönem kıyafetiyle yeniçeri canlandırması.

Şifalı pilav

Törenin kapanışı bir yemektir ve şenliğin en çok konuşulan geleneği budur. Şifalı pilav, Söğüt'e bağlı Küre köyünde pişirilir. İş, köy imamının duasıyla başlar.

Ölçekler ciddi: 2024'te yaklaşık dört ton bulgur kullanıldığı, 2025'te yüz bin kişiye dağıtım hedeflendiği bildirildi. Köylüler bu işi 2024 itibarıyla otuz iki yıldır sürdürüyor.

Pilavın kendi töreni de var: "Geleneksel Şifalı Pilav Kazanı Kapak Açma". Dualarla yapılır ve programın ikinci gününü kapatır. Devlet erkânının katıldığı resmî bir an olmasına rağmen özü köy geleneğidir — pilavı pişiren de dağıtan da köylülerdir.

Pilav ücretsizdir ve herkese açıktır. Tören alanındaki sıraya girmeniz yeterli.

Balta ve Kayı damgası

Şenlik boyunca en çok karşılaşacağınız iki nesne: omuzda taşınan balta ve üzerindeki Kayı damgası (IYI). Türbe kapısındaki nöbetçilerden kortejdeki alaylara kadar her yerde görünür.

Damga iki dikey çizgi ve aralarındaki Y biçiminden oluşur. Söğüt'te halı motiflerinden sokak tabelalarına, direklerdeki flamalardan bu baltalara kadar kasabanın görsel kimliğinin merkezindedir.

  • Omuzda taşınan baltanın yakın çekimi; ağzında Kayı damgası (IYI) işlenmiş, arkada türbe kapısı.
    Balta ağzındaki Kayı damgası (IYI).
  • Sıra halinde dizilmiş, omuzlarında damgalı balta taşıyan nöbetçiler.
    Nöbetçi dizisi.
  • Ertuğrul Gazi Türbesi'nin kapısında karşılıklı duran iki nöbetçi; solda tören için sıraya dizilmiş davetliler.
    Türbe kapısındaki nöbet.

Yörükler

Şenliğin adı boşuna Yörük Bayramı değil. Yurdun dört bir yanından Yörük ve Türkmen dernekleri Söğüt'e gelir; 2025'te 71 ilden katılım olduğu bildirildi.

Tören alanının bir bölümünde Yörük obası kurulur: çadırlar, dokuma tezgâhları, dönemin gündelik hayatının canlandırıldığı bir alan. Kına gecesi ve yörük yaşantısının canlandırılması programın parçasıdır.

  • Kürk kalpaklı, sakallı bir Yörük; deri zırh ve kürk giymiş, kalabalığın içinde.
    Kortejde bir Yörük.
  • Dönem kıyafetli nöbetçiler sıra halinde, ellerini göğüslerine koymuş saygı duruşunda.
    Saygı duruşu.
  • Kırmızı ve lacivert kıyafetli mehteran bölüğü caddede yürüyor; önde çevgân taşıyan mehterbaşı.
    Mehteran kortejde.

Tören alanı

Asıl program, türbe ziyaretinden sonra geçilen tören alanında yapılır. Tribünler dolar; mehteran, cirit, halk oyunları ve resmî geçit burada gerçekleşir.

  • Tören alanında Türk Silahlı Kuvvetleri Mehteran Birliği; arkada dolu tribünler.
    Mehteran birliği tören alanında.
  • Tören alanının geniş açıdan görünümü: sahada dizilmiş ekipler, arkada beyaz gölgelikler ve tribünler.
    Alanın geniş görünümü.
  • Sahada seymen kıyafetleriyle oynayan folklor ekibi.
    Seymen gösterisi.
  • Yeşil kıyafetli, ellerinde kalkan tutan kadın folklor ekibi sahada sıra halinde.
    Kadın folklor ekibi.
  • Jandarma Genel Komutanlığı mehteran birliği tören alanında gösteri yapıyor.
    Jandarma mehteran birliği.

Ziyaretçiye pratik notlar

  • Şenlik haftasında ilçe merkezinde trafik ve otopark ciddi sorun olur. Mümkünse merkez dışına park edip yürüyün.
  • Tören alanları büyük ölçüde açık havada; şapka, su ve rahat ayakkabı işinizi görür.
  • Kortej sabah erken başlar. İyi bir yer için erken gelmek gerekir.
  • Müze ve bazı yapılar program nedeniyle geçici olarak kapanabilir. Yapıları sakin sakin gezmek istiyorsanız şenlik dışı bir tarih daha uygundur.
  • Türbedeki tören sırasında kalabalık yoğundur; saygı kuralları gözetilir.

Neden önemli?

Şenlik, bir tarih anlatısının yılda bir hafta canlı tutulduğu az sayıda yerel gelenekten biri. Söğüt'ün nüfusuna oranla çok daha büyük ilgi görmesinin sebebi de bu: kasaba, kendi ölçeğinden büyük bir hikâyenin adresi.

Kaynaklar

Bu sayfadaki tören akışı ve tarih bilgileri aşağıdaki kaynaklardan derlenmiştir:

Program her yıl değişir; kesin tarih ve içerik için resmî duyurulara bakın.